Saturday, 19 August 2017

TỔNG THỐNG TRUMP và GIỚI KINH DOANH (Ngô Nhân Dụng)




Ngô Nhân Dụng
August 18, 2017

Tổng thống, Quốc Hội, Tối Cao Pháp Viện bảo đảm cho nền dân chủ ở nước Mỹ bền vững trong hơn hai thế kỷ qua. Nhưng nếu một quốc gia khác phỏng theo chế độ Tam Quyền phân lập của Mỹ khi thiết định chế độ tự do dân chủ thì có thể đạt được kết quả tương tự hay không?

Không chắc chắn. Vì trong xã hội Mỹ còn một “thế lực” ảnh hưởng mạnh trong đời sống chính trị: Ðó là dư luận.

Dư luận không chỉ do các cơ quan truyền thông tạo ra. Còn những nguồn dư luận mạnh không kém, khi lên tiếng sẽ được các báo, đài loan tin và làm thay đổi cách suy nghĩ và hành động của dân Mỹ, do đó cũng ảnh hưởng trên các nhà chính trị: Các tôn giáo, tổ chức nghề nghiệp, các đại học, công đoàn, và nhất là các doanh nghiệp.

Sau vụ bạo động ở Charlottesville làm chết một phụ nữ, Tổng Thống Donald Trump đã không lên án những nhóm đề cao “da trắng thượng đẳng” (white supremacist) khiến nhiều người lên tiếng phản đối. Trong đó có hầu hết các dân biểu và nghị sĩ thuộc giới lãnh đạo Cộng Hòa cũng như Dân Chủ. Hai vị tổng thống Cộng Hòa, H.W. Bush và W. Bush, đã gián tiếp chỉ trích thái độ lấp lửng của đương kim tổng thống cùng đảng khi họ đưa ra những lời tuyên bố kết án các hành vi kỳ thị chủng tộc ngay sau khi ông Trump lờ đi không nói đến vấn đề đó. Thượng Nghị Sĩ John McCain nói công khai: “Nhóm da trắng thượng đẳng không phải là những người yêu nước (như họ tự xưng), họ là những kẻ phản bội!” Và ông McCain khẳng định: “Chúng ta phải đoàn kết ngăn chặn óc kỳ thị và đề cao chủng tộc.” Bốn vị tướng lãnh, chỉ huy Hải Quân, Lục Quân, Thủy Quân Lục Chiến, và Không Quân, cũng như lực lượng Vệ Binh Quốc Gia đều công bố ý kiến của họ chống óc kỳ thị và xác nhận trong hàng ngũ quân đội mà họ chỉ huy mọi chủng tộc đều bình đẳng. Những vị này đã làm đúng trách nhiệm của họ. Hai ông tổng thống Bush muốn xác nhận lập trường của đảng Cộng Hòa trước các nhóm Tân Phát Xít, KKK, da trắng thượng đẳng, quốc gia của người trắng, vân vân. Các vị tướng lãnh cần phải trấn an cho binh sĩ dưới quyền an tâm quân đội là một môi trường bình đẳng.

Nhưng khi giới kinh cũng lên án thái độ mập mờ của Tổng Thống Trump thì phản ứng của họ có thể khiến nhiều người ngạc nhiên. Người đầu tiên công bố rút ra khỏi một hội đồng tư vấn chính sách kinh tế của Tổng Thống Trump là Kenneth Frazier, tổng giám đốc công ty dược phẩm Merck. Hành động của ông Frazier có thể làm công ty Merck thiệt hại vì chính phủ Mỹ nắm quyền đặt các quy luật về dược phẩm và cũng là một khách hàng mua thuốc men lớn nhất! Tổng Thống Trump đã phản ứng ngay, chế nhạo rằng ông Frazier rút lui để quay về tăng giá thuốc! Nhưng ngay sau đó, giá cổ phần của công ty Merck đã tăng lên! Rồi nhiều nhà kinh doanh lớn nhất nước Mỹ ở trong cùng hội đồng tư vấn với ông Frazier cũng tuyên bố rút lui. Họ đều nêu lý do vì không đồng ý với thái độ của ông tổng thống trước việc bạo hành của nhóm da trắng thượng đẳng tại Charlottesville. Các doanh nhân khác, trong một hội đồng tư vấn thứ hai đã họp và thảo luận qua điện thoại, và đồng ý với nhau rút lui tập thể. Ông Trump biết tin, đã tuyên bố giải tán cả hai hội đồng này!

Các nhà kinh doanh xưa nay bao giờ cũng là những người rất bảo thủ, thận trọng, và tránh mọi thứ rủi ro. Tại sao bây giờ họ lại bày tỏ thái độ trước một vấn đề chính trị sôi bỏng như vậy?

Bởi vì vụ giết người ở Charlottesville không phải chỉ là một biến cố chính trị. Ðó là một vấn đề lương tâm trước hơn 300 triệu dân Mỹ.

Câu hỏi căn bản là: Có thể chấp nhận những ý kiến nói rằng chủng tộc da trắng ưu việt hơn các màu da khác, rằng người da đen, da màu đều thấp kém, rằng nước Mỹ là của riêng người da trắng, hay không? Ðại đa số người Mỹ đều trả lời: Không! Những nhóm kỳ thị chủng tộc đều lẻ loi, thưa thớt, chưa bao giờ gom lại được tới ngàn người.

Kỳ thị chủng tộc là một vấn đề lương tâm đè nặng xã hội Mỹ trong gần hai thế kỷ qua, trước khi xảy ra cuộc nội chiến mà nguyên do chính yếu là các tiểu bang phía Bắc xóa bỏ chế độ nô lệ, còn đa số ở phía Nam chống lại.

Xã hội Mỹ đã thay đổi trong một thế kỷ qua. Người Mỹ da trắng đã thay đổi thái độ. Quyền bình đẳng của người da đen, và các nhóm da màu khác, đã được ghi trong nhiều đạo luật liên bang. Dân Mỹ đã bầu một vị tổng thống da đen, hai lần. Các nhà kinh doanh biết như vậy, và chọn thái độ phù hợp với đa số. Ðó là cách tốt nhất để đạt được mục đích: sinh lợi!

Ngay tại các tiểu bang miền Nam, nhiều cửa hàng, quán ăn đã thấy khi họ mở cửa đón nhận các khách hàng da đen thì số thu và lợi nhuận tăng lên! Hơn nữa, giới kinh doanh cũng trải qua kinh nghiệm nếu họ kỳ thị người da màu thì sẽ bị dư luận và khách hàng trừng phạt!

Giới kinh doanh không chỉ bén nhạy riêng trong vấn đề màu da, mà còn phản ứng phù hợp với dư luận chung trong nước Mỹ. Một thí dụ là vấn đề bảo vệ bầu khí quyển và môi trường sống. Khi Tổng Thống Trump rút khỏi Thỏa Hiệp Paris Về Khí Hậu, hai người đứng đầu các đại công ty đã rút ra khỏi một hộ đồng tư vấn của Tòa Bạch Ốc: Bob Iger của công ty Disney và Elon Musk từ công ty Tesla.

Trong các vấn đề tế nhị như hôn nhân đồng tính và những người đổi giống, dư luận nước Mỹ cũng trở nên bao dung và chấp nhận họ nhiều hơn. Trong tuần rồi, Quốc Hội Texas đã bác bỏ một dự luật hạn chế quyền của những người đổi giống không được dùng nhà vệ sinh công cộng của phái nam hoặc nữ. Hơn 700 công ty, xí nghiệp và các tổ chức thương mại ở Texas đã đồng thanh phản đối dự luật này và họ đã thành công! Chỉ trong một vấn đề nhỏ là nhà vệ sinh, giới doanh thương cũng thấy nếu làm luật có tính cách kỳ thị giới tính thì sẽ “có hại cho kinh tế của tiểu bang!”

Trước những vụ Charlottesville và Thỏa Hiệp Paris, giới kinh doanh Mỹ cũng từng bày tỏ thái độ khi lên tiếng chống các sắc lệnh hạn chế di dân từ một số nước Hồi Giáo. Hơn 160 công ty kỹ thuật cao, trong đó có Amazon, Facebook, Alphabet (Google) đã bày tỏ ý kiến trước tòa án, cùng phản đối chính sách của Tổng Thống Trump; vì nước Mỹ vẫn cần nhân tài từ nước ngoài đến làm việc, từ khắp thế giới, kể cả các nước Hồi Giáo.

Trong lịch sử Mỹ, các vị tổng thống cũng đóng vai trò bảo vệ những giá trị tinh thần của quốc gia: Tự do, bình đẳng, thượng tôn pháp luật, vân vân. Xưa nay các nhà lãnh đạo chính trị có thể trông cậy vào giới trí thức, các vị lãnh đạo tôn giáo cùng góp sức bảo vệ những giá trị đó. Ít người trông chờ giới kinh doanh đứng ra làm công việc “phi vụ lợi” này.

Tổng Thống Donald Trump là doanh nhân thành công đầu tiên ngồi cái ghế tổng thống nước Mỹ. Nhiều người vẫn tin rằng ông là đại biểu của giới kinh doanh, động lực của tiến bộ. Nhưng sau hơn 200 ngày tại chức, ông đã phải giải tán hai hội đồng tư vấn gồm toàn các doanh gia mạnh nhất nước. Chắc ông sẽ phải thay đổi cách bày tỏ thái độ qua những thông điệp tweet!

Trong số những “khách hàng trung thành nhất” đã bỏ phiếu cho Donald Trump năm ngoái, những nhóm đề cao chủng tộc da trắng cũng chỉ là một thiểu số. Khi ứng cử viên Donald Trump tỏ thái độ kình chống và khinh rẻ di dân lậu gốc Mexico chẳng hạn, ông được nhiều cử tri ủng hộ. Nhờ thế ông đánh bại các đối thủ trong đảng Cộng Hòa. Trong số “đề tử” này có những người da trắng kỳ thị chủng tộc. Nhưng đa số những cử tri khác, họ thích ông không phải vì kỳ thị người “da nâu,” mà vì họ nghĩ rằng mình thất nghiệp là do các di dân lậu cướp mất việc làm!

Giới kinh doanh đóng vai trò cột trụ xây dựng đời sống kinh tế và dẫn đầu những bước tiến bộ của nước Mỹ. Vì phải lắng nghe dư luận khách hàng, các thân chủ, bây giờ chính họ cũng phải tham dự việc bảo vệ tinh thần bình đẳng không phân biệt chủng tộc.

Những giá trị mới trong xã hội Mỹ được diễn tả qua dư luận, khi công chúng lên tiếng. Tiếng nói của các giới lãnh đạo tôn giáo xưa nay vẫn được lắng nghe; nhưng ít khi giới làm ăn xuất hiện như những người hướng dẫn dư luận. Ngày nay tình trạng đã thay đổi, vì cuộc cách mạng thông tin khiến cho những người tiêu thụ được biết nhiều thứ, không những biết về sản phẩm và dịch vụ của các công ty mà còn biết cả lập trường của xí nghiệp trên các vấn đề xã hội nữa. Giới kinh doanh chỉ phản ảnh thái độ của đa số người dân Mỹ, vì tất cả đều là những người tiêu thụ!






VỤ KIỆN 2 THẾ KỶ : TRỊNH VĨNH BÌNH VS. CHÍNH PHỦ VIỆT NAM (VOA Tiếng Việt)




TƯỜNG TRÌNH ĐẶC BIỆT CỦA VOA
VOA – Ngày 21 tháng Tám, 2017, Tòa trọng tài Quốc tế tại Paris, Pháp, sẽ khởi đầu phiên xử đặc biệt: Nguyên đơn là nhà đầu tư Hà Lan gốc Việt, doanh nhân Trịnh Vĩnh Bình, kiện bị đơn là Nhà nước Việt Nam. Số tiền ông Bình đòi chính phủ Việt Nam bồi thường là “tối thiểu 1,25 tỷ đôla.”

Vụ kiện này có nguyên ủy từ những năm thập niên 1990, khi ông Bình về Việt Nam đầu tư, rồi bị chính phủ Việt Nam tuyên 13 năm tù, sau đó giảm xuống 11 năm, về tội “vi phạm các quy định về quản lý và bảo vệ đất đai” và tội “đưa hối lộ”.

Ông Bình sau đó kiện Việt Nam ra tòa trọng tài quốc tế. Hai bên “dàn xếp” ngoài tòa; Việt Nam đền ông Bình $15 triệu, miễn án, tạo điều kiện cho ông Bình trở lại Việt Nam, đồng thời hoàn trả tài sản đã tịch biên. Lần kiện với phiên tòa sắp khai diễn là vì, theo lời ông Trịnh Vĩnh Bình, “Việt Nam vi phạm thỏa thuận của phiên tòa trước.”

VOA Việt Ngữ phỏng vấn những người trong cuộc, những người “biết chuyện,” những người trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến vụ xử hoặc những hệ lụy của phiên xử, viết thành loạt bài đăng tải nhiều kỳ.

Các cuộc phỏng vấn ông Trịnh Vĩnh Bình, các tài liệu, hình ảnh do ông Trịnh Vĩnh Bình cung cấp, đều được thực hiện trước 23:30 phút khuya 29 tháng Bảy, 2017, là thời điểm ông Bình nhận quyết định của Tòa án Quốc tế yêu cầu đình chỉ tiếp xúc báo chí theo khiếu nại của chính phủ Việt Nam.

Mời độc giả cùng theo dõi : 







TỰ DO TRONG GIÁO DỤC (FB Mạnh Kim)




19/08/2017

Facebook nhắc lại bài viết này tôi post cách đây tròn hai năm. Đọc lại càng bức bối cho nền giáo dục u ám nước nhà mà thế hệ này sang thế hệ khác phải chịu đựng. Đau buồn không đủ diễn tả. Phải nói là giận dữ. Nền giáo dục phi nhân bản áp đặt lên hiện tại lẫn tương lai với cái gông Marx-Lenin đã cho thấy quá rõ kết quả tồi tệ, nhưng sau bao nhiêu năm, nó vẫn được “vận dụng” và “sáng tạo”. Sẽ không bao giờ có cuộc cách mạng triệt để nào chấn chỉnh hệ thống giáo dục một khi giáo dục được định khuôn bằng ý thức chính trị cộng sản. Tôi không tin bất kỳ ai trong bộ máy lãnh đạo giáo dục có đủ khả năng thay đổi được điều này. Nền giáo dục tồi tệ này sẽ tiếp tục hành hạ và bóp chết những khái niệm căn bản trong giáo dục: khai phóng và tự do.

*
Việt Nam hệt như Mỹ cách đây hơn một thế kỷ, khi vào năm 1899, nhà giáo dục Mỹ William T. Harris than phiền rằng hệ thống giáo dục Mỹ đã phát triển một “cỗ máy” mà học trò chỉ biết ngồi nghe. Giáo dục là vậy sao? Giáo dục là giúp định hình nhân cách thông qua cung cấp kiến thức và tạo ra một xã hội sáng tạo, hay là chỉ sản xuất những người máy chỉ để phục tùng? Chúng ta nghe nói rất nhiều về chuyện Việt Nam còn nghèo nên không thể so với các nước phương Tây. Vấn đề có phải thực là do nghèo, hay đó là cái cớ để biện bạch một hệ thống giáo dục mục ruỗng đầy bức bối và phi tự do? Hãy thử xem một trường hợp để thấy việc đưa lý do “nghèo” chỉ là một sự lấp liếm ngụy biện.

Trường tiểu học José Urbina López nằm cạnh một bãi rác gần biên giới Mỹ-Mexico. Nó dành cho cư dân thành phố nhếch nhác Matamoros với 489.000 cư dân, một trong những điểm nóng của cuộc chiến ma túy Mexico, nơi người dân vốn quen với cảnh giang hồ bắn nhau như cơm bữa, nơi xác người bị vất bên vỉa hè… Để đến trường, học sinh phải đi trên con đường bụi bặm chạy song song với con kênh hôi thối nồng nặc. Dân địa phương gọi ngôi trường của họ là “un lugar de castigo” (nơi của sự trừng phạt). Học sinh trường José Urbina López đều nghèo, chẳng hạn em Paloma Noyola Bueno 12 tuổi, con một gia đình với ông bố làm nghề “móc rác”. Đó cũng là nơi có thầy Sergio Juárez Correa, người cũng trưởng thành cạnh một bãi rác của thành phố này.

Năm 2011, thầy giáo trẻ Correa bắt đầu tìm kiếm phương pháp giáo dục. Anh tình cờ xem một video về Sugata Mitra, giáo sư giáo dục học Đại học Newcastle (Anh). Từ cuối thập niên 1990, Mitra đã thử nghiệm mô hình giáo dục tự do bằng cách cho học sinh Ấn Độ tiếp cận máy tính và tự học. Không có bất kỳ hướng dẫn nào, các em, thế mà, vẫn tự học để biết nhiều điều, từ chuỗi ADN đến tiếng Anh. Năm 1999, Mitra là nhà khoa học máy tính tại một công ty ở New Delhi. Văn phòng ông nằm sát khu ổ chuột.

Ngày nọ, Mitra treo một máy tính trên bức tường nhìn ra khu ổ chuột và lẳng lặng quan sát. Bọn trẻ tò mò. Rồi chúng tìm cách sử dụng. Năm 2010, Mitra cài vào máy tính thông tin về vật chất sinh học phân tử và đặt máy tại Kalikuppam (ngôi làng ở Nam Ấn Độ). Ông chọn một nhóm từ 10-14 tuổi, nói với chúng rằng trong máy có “gì đó” rất thú vị. 75 ngày sau, bọn trẻ biết cách sử dụng máy tính rồi tự tìm hiểu sinh học phân tử. Mitra kiểm tra chúng bằng một bài test. Bọn trẻ trả lời đúng được ¼ câu hỏi. Sau 75 ngày nữa, với hỗ trợ một người địa phương, bọn trẻ trả lời đúng toàn bộ. Từ nghiên cứu thực nghiệm trên, Mitra bắt đầu xây dựng mô hình giáo dục tự do mà hiện được áp dụng nhiều nơi thế giới…

Mô hình Mitra thật ra không mới. Nó là sự trở về với định tính của giáo dục nguyên thủy: giáo dục là tự do chiêm nghiệm và tự do sáng tạo. Mô hình này có từ thời Socrates. Các nhà lý thuyết giáo dục, từ Johann Heinrich Pestalozzi, Jean Piaget đến Maria Montessori, đều tin rằng học sinh sẽ học bằng cách chơi và được thúc đẩy khám phá bằng óc tò mò. Albert Einstein từng trải qua một năm tại ngôi trường theo phương pháp Pestalozzi vào giữa thập niên 1890 mà sau đó ông có nhắc đến khi kể rằng phương pháp Pestalozzi đã giúp ông có được sự tự tin và tự do để thực hiện những thử nghiệm nền tảng đầu tiên cho thuyết tương đối. Hai người sáng lập Google, Larry Page và Sergey Brin, cũng nói ngôi trường theo phương pháp Montessori đã mang lại tinh thần độc lập và sáng tạo cho họ.

Năm 2009, Đại học Louisville và MIT thực hiện một nghiên cứu với 48 trẻ từ 3-6 tuổi. Bọn trẻ được chia làm hai nhóm, với cùng một món đồ chơi. Một nhóm được hướng dẫn một chức năng của món đồ chơi; nhóm kia không được hướng dẫn. Ở nhóm đầu, chúng phát hiện thêm bốn chức năng của đồ chơi; nhóm thứ hai, chúng chơi lâu hơn và phát hiện trung bình 6 chức năng… Thí nghiệm này chứng minh rằng não người tự nó đã biết học và nó sẽ học nhiều hơn bằng sự kích thích qua một xúc tác hơn là can thiệp bắt buộc.

Trở lại ngôi làng nghèo Mexico nơi có ngôi trường nghèo José Urbina López của đám học sinh nghèo và ông giáo nghèo Sergio Juárez Correa. Ngày khai giảng 21-8-2011, Correa vào lớp. Anh bắt đầu nói rằng, có những đứa trẻ trên thế giới có thể nhớ pi đến hàng trăm dấu phẩy; có thể viết giao hưởng; chế robot và thậm chí máy bay. Những đứa trẻ bên kia biên giới nước Mỹ, tại Brownsville (Texas), có laptop, internet tốc độ cao… “Tuy nhiên, các em có một thứ có thể làm các em ngang bằng với bất kỳ đứa trẻ nào trên thế giới: đó là “tiềm năng” – Correa nói. Từ đó, học trò Correa tự tìm cách khai mở tiềm năng. Từ việc dạy toán bằng cách cho tự đếm đồng xu, Correa tổ chức các buổi thảo luận về mọi đề tài. Liệu đồng tính và phá thai có nên bị cấm? Chính phủ Mexico nên làm gì về nạn di cư lậu vào Mỹ? Khi học trò hỏi phía bên kia Mặt Trăng là gì, thầy Correa không ngại nói không biết. Về tra Google, thầy trở lại lớp với câu trả lời vào hôm sau.

Ngày kia, có một con lừa lọt xuống cái giếng gần trường. Chủ lừa nói rằng con vật đã già và thà chôn luôn nó hơn là tìm cách cứu nó ra. Thế là ông ấy quyết định lấp giếng. Tuy nhiên, mớ đất hất xuống làm giếng nông hơn cuối cùng đã giúp con lừa nhảy ra khỏi dễ dàng. Lấy câu chuyện này, Correa nói với học sinh: “Chúng ta như con lừa đó, các em ạ. Mọi thứ ném vào ta đều là cơ hội để ta vươn ra khỏi cái giếng của chính mình”. Vào mùa thi cuối niên khóa, hầu hết học trò Correa đều đạt điểm cao. Điểm cao nhất của học sinh lớp Correa thuộc về em Paloma Noyola Bueno 12 tuổi, với 921. Điểm cao nhất toàn quốc cũng là 921! Cô bé mất cha và sống sát bên đống rác công cộng khổng lồ, Paloma, hệt như con lừa mà em chứng kiến. Em đã tự thân thoát khỏi cái giếng u tối không bằng một nền giáo dục khuôn mẫu, một nền giáo dục xa xỉ những lời hứa, một nền giáo dục tham nhũng mục thối từ thượng tầng; mà, đơn giản, bằng ngọn đuốc của giáo dục tự do.


Những đứa trẻ được tự do “bò ra đường” vẽ nghịch ngay tại Fifth Ave trước Central Park, New York (ảnh: MK)







View My Stats